Fīlʾhā bah Julgah Risīdand Persiska (Farsi) 2024
فیل ها به جلگه رسیدند
Kaveh Oveisi’s Elephants Reached the Plain is a deeply introspective and structurally bold novel that explores the fractured psyche of a man caught between past and present, tradition and modernity, personal memory and collective dislocation. At the heart of this narrative is Mazdak Mokhtari, a tormented protagonist whose internal conflicts mirror the broader struggles of a society in transition. Told through a non-linear structure that echoes the protagonist’s disoriented consciousness, the novel moves fluidly between memory, dream, and fragmented present. This layered temporal style allows readers to gradually piece together the emotional puzzle of Mazdak’s life—his strained family relationships, his nostalgic longing for a vanishing past, and his alienation within a rapidly shifting social landscape. Kaveh Oveisi, a graduate in dramatic literature, embarked on his writing journey in 1998 with the short story “Arash,” which garnered recognition at the Isfahan Students’ Story Festival. He furthered his artistic endeavors by delving into the creation of short films and contributing to theater productions. In the mid-2000s, he honed his craft through participation in Abbas Kiarostami’s prestigious filmmaking workshops, where he not only produced but also showcased his acting talent in several short films. Despite crafting a collection of ten short stories during the early to mid-1990s, they have yet to see publication due to various constraints. Undeterred, in 2017, he demonstrated his directorial prowess with the feature film “Paris Tehran.” In the latter part of the 2010s, he dedicated his creative energy to the composition of numerous extensive screenplays and plays, unfortunately remaining unpublished and unproduced. His literary journey culminates in the publication of his debut novel, “Elephants Reached the Plain,” by Asemana Books.
این رمان با نگاهی سینمایی و ساختاری شکسته، فروپاشی طبقهٔ متوسط ایران پس از انقلاب را روایت میکند. اویسی که پیشتر در کارگاههای فیلمسازی عباس کیارستمی آموزش دیده، با بهرهگیری از زبان تصویری، روایتی چندلایه و گاه سورریال خلق کرده است. داستان با تکرارهای شاعرانه، پرشهای زمانی، و لحظاتی از سکون و آشفتگی، تجربهای ادبی از فروپاشی، خاطره، و بیمعنایی روزمره را به تصویر میکشد. این اثر، همزمان نقدی اجتماعی و تجربهای زیباییشناختی است.
رمان «فیلها به جلگه رسیدند» نوشتهی کاوه اویسی، اولین اثر بلند او، یک روایت عمیق و چندلایه از زندگی مزدک مختاری ارایه میدهد؛ مردی که از دوران کودکی تا بزرگسالی درگیر جریانهای اجتماعی، تاریخی و شخصی ایران است. داستان از سالهای پیش از انقلاب آغاز شده و تا نیمهی اول دههی 1390، یعنی دوران دولت اول حسن روحانی، ادامه مییابد و با نگاهی پراکنده و غیرخطی، گذشته، حال و آینده شخصیت اصلی را در هم میآمیزد.
کاوه اویسی با بهرهگیری از تکنیک جریان سیال ذهن، سعی دارد تجربهی ذهنی و هیجانی مزدک را بیواسطه و با تمام پیچیدگیهای درونی او به تصویر بکشد. در این مسیر، خواننده با افکار، احساسات، خاطرات و تداعیهای ذهنی شخصیت اصلی همراه میشود و مرزهای بین واقعیت و ذهن، گذشته و حال، بهصورت عمدی محو میشوند. این تکنیک باعث میشود تجربهی خواندن اثر شبیه غوطهور شدن در ذهنی پراکنده و آشفته باشد که بازتابی از وضعیت اجتماعی و روانی طبقهی متوسط در سالهای پس از انقلاب ایران است.
رمان به شکل مستمر به موضوعهای متنوعی میپردازد: خاطرات جنگ، تجمعهای میلیونی، تیراندازیها، تغییرات سیاسی و اقتصادی، وقایع اجتماعی و حتی صحنههای زندگی روزمره، همه در کنار تجارب شخصی و فقدانهای عاطفی مانند مرگ پدر راوی، به بازنمایی دنیای داخلی مزدک کمک میکنند. تکرار موتیفهایی مثل مرگ پدر و حضور فیلهای آفریقایی در برنامهی تلویزیونی «راز بقا» نیز به اثر حسی ملانکولیک و تعمقآور میبخشد.
کاوه اویسی، دانشآموختهی ادبیات نمایشی، پیش از این تجربهی نوشتن داستان کوتاه و ساخت فیلم کوتاه داشته و در دههی 1380 در کارگاههای فیلمسازی عباس کیارستمی شرکت کرده است. این پیشینهی هنری و تجربه در حوزهی روایت، به شکلگیری سبک سیال ذهن و ریتم پیچیدهی داستان کمک کرده است.
رمان «فیلها به جلگه رسیدند» با وجود استفاده از جریان سیال ذهن و نثر غیرخطی، فضایی منحصربهفرد از دروننگری، آشفتگی و اندوه ایجاد میکند و خواننده را به سفری روانشناختی و اجتماعی در درون ذهن شخصیت اصلی میبرد. این اثر به بررسی ارتباط بین خاطره، تجربه و هویت فردی میپردازد و نشان میدهد چگونه تصمیمها و رویدادهای گذشته بر زندگی و روان یک انسان تأثیر میگذارند.
انتشارات آسمانا، این اثر را منتشر کرده و «فیلها به جلگه رسیدند» نه تنها داستانی از زندگی یک مرد، بلکه تصویری از تاریخ معاصر، تحولهای اجتماعی و وضعیت ذهنی طبقهی متوسط در ایران پس از انقلاب ارایه میدهد. این رمان برای علاقهمندان به ادبیات مدرنیستی و پستمدرنیستی، تجربهای عمیق، روانشناختی و فرهنگی فراهم میکند که ترکیبی از خاطره، تاریخ و ذهنیت انسانی است.

